Scenariusz: Zespół przechodzi okres dużego stresu. Jeden z członków jest systematycznie krytykowany za drobne błędy, mimo że inni popełniają podobne pomyłki.
Jakie czynniki mogą tu odgrywać rolę?
- A. Skuteczność przywództwa
- B. Kozioł ofiarny
- C. Konstruktywna współpraca
Odpowiedź: B. Kozioł ofiarny
Case Study: „Kozioł ofiarny w projekcie”
W zespole projektowym przygotowywano ważną prezentację dla klienta. Ze względu na presję czasu lider był zestresowany i surowo reagował na każde uchybienie. Jeden z członków zespołu – Marta – była najczęściej krytykowana za drobne błędy, choć inni popełniali podobne. Reszta zespołu milczała. Marta zaczęła odczuwać niechęć do udziału w kolejnych zadaniach i straciła motywację.
Analiza sytuacji
- Presja stresu w zespole może prowadzić do szukania „kozła ofiarnego”, na którym skupia się negatywna uwaga.
- Subtelna dynamika grupowa i brak wsparcia od lidera wzmacniają efekt wykluczenia.
- Krytyka może być pozornie uzasadniona, ale kumulacja drobnych działań wyklucza jednostkę z poczucia bezpieczeństwa psychologicznego.
Wnioski praktyczne
- Liderzy powinni monitorować grupę, aby unikać faworyzowania lub wykluczania kogokolwiek.
- Regularne wsparcie, jawne kryteria oceny i otwarta komunikacja minimalizują ryzyko tworzenia kozła ofiarnego.
- Świadomość dynamiki grupowej pozwala reagować na subtelne formy dyskryminacji i wzmacnia współpracę.